|
De Mittelbergferner die in het Oostenrijkse Pitztal in 1949 tot in het dal kwam was in 2000 haast volledig verdwenen. Ook de Rhonegletscher komt niet meer tot in het dal, daar waar dit honderd jaar geleden wel zo was. Zelfs de zo machtige Aletschgletscher heeft aanzienlijk aan volume ingeboet, net als de Mer de Glace te Chamonix.
DRIE VIERDE VAN DE ALPENGLETSJERS ZAL IN 2050 VERDWENEN ZIJN
Het klimaat wordt dus steeds warmer, ook in de bergen. Ötzi is een belangrijk signaal: 5.300 jaar lang lag de man van Similaun onder het ijs begraven voordat het smelten van de "Schnalstaler Gletscher" zijn lichaam vrijgaf. Gletsjers gelden dus als sleutelindicator voor de klimaatveranderingen, ze zijn zowat de koortsthermometer van de aarde.
Van belang voor het smelten van de ijsmassa's is niet zozeer de verminderde sneeuwval maar vooral de warmere zomermaanden. "In de laatste 30 jaar is de temperatuurstijging drie maal hoger dan het globale gemiddelde. Ook in de toekomst zal de temperatuur in de Alpen toenemen." (OcCC-melding Zwitserland)
Dat sinds ongeveer 1950 tot 1975 de Alpengletsjers een derde van hun oppervlakte en de helft van hun volume verloren hebben, wekt grote bezorgdheid. Sindsdien zijn nog eens 20 tot 30 procent van de ijsmassa gesmolten. Als deze trend zich voortzet, zo berekenden wetenschappers, zal in 2050 drie vierde van de huidige Alpengletsjers verdwenen zijn. De gevolgen hiervan zijn veelzijdig en reiken van het esthetische genot tot een groot gevaar voor de watervoorziening van miljoenen mensen.
DOOI IN DE ONDERGROND
Een zeer onderschat probleem van de opwarming zijn de gevolgen op de Permafrost. Dit is het gebied, hoog in de bergen, waar de bodem constant bevroren is. Dooit het ijs, dat als bindmiddel werkt, dan kunnen ganse berghellingen zich in beweging zetten. Door deze destabilisering verhoogt het gevaar voor steen- en slijklawine's en aardverschuivingen. Daarbij verhoogt het steenslaggevaar: het ijs dat in rotsspleten smelt kan immers rotswanden splijten.
HET WINTERTOERISME IN GEVAAR
Indien het in de Alpen warmer wordt dan komt ook het wintertoerisme in gevaar. Zuidhellingen en lager gelegen pistes zijn niet meer sneeuwzeker. Dit fenomeen is nu reeds zichtbaar en vakantiedorpen reageren erop door een "Alles-naar-boven-strategie", met de ontsluiting van hoger gelegen berggebieden die nog gevoeliger voor ingrepen zijn.
Eveneens bedenkelijk is de technische ingreep om de skipistes te voorzien van kunstmatige sneeuw door het gebruik van sneeuwkanonnen. Door het hoge waterverbruik van deze installaties zal in menig gebied het drinkwater schaarser worden.
VERLIES AAN GRONDDIVERSITEIT
Ook de gronddiversiteit wordt door de klimaatverandering bedreigd. Nu reeds ziet men dat de Alpenflora zich naar hoger gelegen gebieden verschuift en daar de typische hooggebergteflora verdringt. Schattingen gaan ervan uit dat van de ongeveer 400 inheemse plantensoorten in de Alpen er een vierde met uitsterven bedreigt is.
Gaat de gemiddelde temperatuur slechts één graad naar boven, dan merk je dat de boomgrens 200 kilometer naar het noorden oprukt en 150 meter naar boven. Professor Hartmut Grassl waarschuwt dat enkele graden meer ons landschapsbeeld volledig kan veranderen.
MEER EXTREME GEVOLGEN
Weersafhankelijke catastrofen zullen met de opwarming van het klimaat toenemen, menen de experts, dit wil zeggen: veelvuldige en intense regenbuien met overstromingen en lawines die dalen en dorpen verwoesten tot gevolg (iets wat ook nu reeds merkbaar is), stormen met ongewoon hoge windsnelheden die ganse bossen neermaaien en plotselinge sterke sneeuwval die lawines veroorzaken. Vanwege zijn topografie en zijn gevoelig ecosysteem worden de gevolgen voor het Alpengebied nog versterkt.
De mens is dus aardig op weg om zelf zijn leefgebied te vernielen. Indien we niet in staat zijn om de verbranding van fossiele brandstoffen tegen te gaan, zijn de gevolgen niet te overzien.
ZONNE-ENERGIE ALS UITWEG
De sleutelvraag is: zijn de nieuwe technologieën efficiënt genoeg om een daadwerkelijke reductie van de uitstoot van broeikasgassen te bekomen. Ook uitstootvriendelijke wagens staan dikwijls in de file waardoor het voordeel meteen teniet gedaan wordt omdat er gewoon zoveel auto's zijn. We isoleren wel beter onze huizen, maar bouwen ze steeds groter. Moeten we onze levensstijl niet herzien. Eerst wanneer we een hogere levenskwaliteit en gelijktijdige geringere emissie van broeikasgassen realiseren, zijn we op de weg naar een duurzame ontwikkeling. De zon is daarbij de enige duurzame energieleverancier.
TE WEINIG TIJD
De grootste fout is dat er in alle klassieke rentabiliteitsberekeningen er geen rekening wordt gehouden met de gevolgen van de klimaatverschuivingen, hoewel heel wat wetenschappers alarm slaan. In de documentatiebrochure van een Zwitserse herverzekeringsmaatschappij staat te lezen:
"Het klimaatonderzoek geeft een ondubbelzinnig antwoord: we hebben een probleem welke veel ernstiger is dan op het eerste zicht lijkt. Klimaatveranderingen veroorzaken een politiek, sociaal, cultureel, technisch en wetenschappelijk probleem omdat, door verder maar af te wachten, de ongewisheid over de toekomstige klimaatontwikkelingen niet kleiner wordt en de mogelijke schade met zekerheid groter. Wanneer we weten wat er gebeuren kan is het reeds gebeurd, maar dan zal het te laat zijn."
__________________________________________
LINKS:
Gletscherarchiv
Focus -
Heftige regenval zorgt in Zwitserland voor aardverschuivingen.
Focus - Valende
rotsblokken nabij camping.
Focus -
Dachsteingletsjer wordt kleiner.
Bronnen:
Bergsteiger,
Dolomiten Online en het
Gesellschaft für ökologische Forschung
© 2002 Joris Van den Bergh voor www.hutten.be
Startpagina (Home)
|
|
